ගොම්‍මන් වේලාව යනු කුමක්ද?

Lakmal Warusawithana April 19th, 2008

හිරු ක්ෂිතිජයෙන් පහලට බැස ගිය පසුත්, කිසියම් හිරු එළියක් දැකිය හැකිය. එයට හේතුව; පෘථිවි වායුගෝලය මගින් හිරු එළියෙන් සමහරක් වර්තනය හා පරාවර්තනය වී; විසිරී පැවතීමයි. මෙම වේලාව ගොම්මන් වේලාව ලෙස හැදින්වේ.

ඇස්ප්‍රින් වේදනාව සමනය කරන්නේ කෙසේද?

Lakmal Warusawithana April 19th, 2008

අපගේ ශරීරයේ කිසියම් පටකයකට හානි සිදු වූ විට ඒ බව, වේදනාවක් තුලින් අපට දැනේ. පටකයකට හානි සිදු වූ විට; ඒ අවට නිකුත් වෙන රසායනික ද්‍රව්‍ය, ස්නායු උත්තේජනය කරන අතර; එමගින් වේදනාත්මක පණිවිඩයක් අපගේ මොලයට ලැබේ.

සාමාන්‍යයෙන් අපට මෙම වේදනාව සමනය කළ හැකි ආකාර දෙකක් ඇත. ඉන් පලමු වැන්න, මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට ක්‍රියා කිරීම; දෙවැන්න මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට වේදනා පණිවිඩ යවන ස්නායූන්ට ක්‍රියා කිරීම වේ. මෝෆීන් වැනි මත්ද්‍රව්‍යන් ක්‍රියා කරනුයේ මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට වන අතර; ඇස්ප්‍රින් ක්‍රියා කරනුයේ ස්නායු වලටය.

ස්නායු උත්තේජනය කරන රසායනික ද්‍රව්‍යක් වනුයේ “prostaglandins” ය. ඇස්ප්‍රින් මෙම “prostaglandins” නිකුත් කිරීම අඩු කරන අතර, එනිසා වේදනාත්මක පණිවිඩ මොලය වෙත යෑම අඩු වී; වේදනාව සමනය කරයි.

වෛරස් ලෙඩරෝග සාදන්නේ කෙසේද?

Lakmal Warusawithana April 19th, 2008

සාමාන්‍යයෙන් ස්වකීය වර්ගයා බෝ කරන්නන්, ප්‍රාණීන් ලෙස ගැනේ. වෛරස් වලට, තමන්ට තනියම ස්වකීය වර්ගයා බෝ කිරීම කළ නොහැකි අතර ඒ සදහා උන්ට වෙනත් ජීවී ධාරකයන් අවශ්‍ය වේ. මෙනිසා වෛරස් ජීවීන්ද යන්න විවාදනාත්මක වේ.

කෙසේ වුවත්, මෙම ක්‍රියාවලිය වෛරස් මගින් රෝග බෝවීමට බලපායි. සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව, උණ, ඒඩ්ස් වෛරස් මගින් බෝවෙන රෝග කීපයකි. වෛරස් වලට අලුත් වර්ගයා බෝ කිරීමට අවශ්‍ය වන, උන්ගේ DNA ප්‍රචලිත කිරීමෙ රසායනික කාර්යසංවිධානයක් නොමැත.

අවසානයේදී, මේ සදහා උන් ධාරක ජීවින් යොදා ගන්නා අතර, ඉතා වේගයෙන් ධාරක ජීවීන්ගේ සෛල අතර ව්‍යාප්ත වන අතර; බහු සෛල ජිවීන් වන අප, මෙනිසා අසනීප වේ.

වෛරස් සදහා මෙතෙක් නියම ප්‍රථිකාරයක් සොයාගෙන නොමැති අරත, එයට හේතුව වෛරස් වලට ඉතා වේගයෙන් වෙනස් වීමට අති හැකියාව නිසා ප්‍රතිජීවක වලට ප්‍රතිරෝදයක් දක්වීමයි.

මිනිසුන්ගේ කොණ්ඩ කළු, දුඹුරු, රතු, තඹ හෝ අළු පාට වලින් පමණක් වැවෙන්නේ ඇයි?

Lakmal Warusawithana April 19th, 2008

මිනිසුන්ගේ කොණ්ඩ වලට වර්ණ ලැබෙනුයේ, melanocytes නැමති විශේෂිත සෛල වලින් නිපදවන වර්ණක හේතුවෙනි.

මෙම melanocytes ප්‍රධාන වර්ණක 3ක් සාදයි. නිපදවන වර්ණක වර්ග හා ඒවායේ ප්‍රමාණ, මිනිසුන්ගේ ජාන අනුව වෙනස් වේ.

Tyrosine melanin නැමති වර්ණකය කළු හෝ දුඹුරු කොණ්ඩ වල අඩංගුය. Tyrosine melanin වැඩි කොණ්ඩවල අදුරු පැහැය වැඩිය.

ලා පැහැති කොණ්ඩා වල බොහෝ විට ඇත්තේ pheomelanin නැමති වර්ණකයි.

Trichosderin නැමති 3වන වර්ණකය, රතු කොන්‍ඩා ඇති කරයි. ඇලි කොණ්ඩා ඇති වනුයේ; melanocytes සෛල මගින් වර්ණකය නිපද නොවීම හෝ අඩුවෙන් නිපදවීමයි.

සෝඩා (සිසිල් බීම) බෝතලයක් කැඩූ විට බුබුලු නගින්නේ ඇයි?

Lakmal Warusawithana April 19th, 2008

සිසිල් බීම බෝතලයක් කැඩූ විට බුබුලු නඟා පිට වන්නේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ්ය. කාබන්ඩයොක්සයිඩ් එක් කිරීම මගින් සිසිල් බීමට නැවුම් බවක් ලැබේ.

කාබන්ඩයොක්සයිඩ්, අනිකුත් වායූන් මෙන් ජලයේ හොදින් දිය නොවේ. මෙනිසා සිසිල් බීම කර්මාන්ත ශාලා වල, අධික පීඩනයකින් යුතුව කාබන්ඩයොක්සයිඩ් බෝතලයට පුරවා; සිල් කරනු ලැබේ. මෙනිසා සිසිල් බීම බෝතලය විවෘත කළ විට සූ… හඩගින් බුබුලු දමමින් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් පිටව යයි.

තරු නොයෙක් පාටින් යුක්තද?

Lakmal Warusawithana April 18th, 2008

ඔව්‍; නමුත් ඒවායේ වෙනස්කම් පියවි ඇසින් දැකීමට අපහසුය. එයට එක හේතුවක් වනුයේ; රාත්‍රී කාලයේ අපගේ පාට පෙනීම, ඉතා දුර්වලය. එසේ වුවත්; අපට පෙනෙන සමහරක් ප්‍රසිද්ධ තාරකා වෙන වෙන වර්ණයන්ගෙන් දැකිය හැකිය. ඇන්ටාරිස් (Antares) හා ඇල්ඩෙබරන් (Aldebaran) රතු පැහැයෙන් පෙනෙන අතර; පෝලක්ස් (Pollux) හා කැපෙල්ලා (Capella) තැඹිලි පාටින් දිස්වේ. උතුරු තරුව හෙවත් ප්ලාරිස් (Plaris) හා අපගේ හිරු කහ පැහැයෙන් යුක්තය. රිගෙල් (Rigel) හා ස්පිකා (Spica) නිල් තාරකාය.

ඕනෑම උණුසුම් වස්තුවක් අලෝකය නිකුත් කරයි. අලෝකයේ ප්‍රමාණය හා වර්ණය; එම වස්තුවේ විශාලත්වය, උෂ්ණත්වය හා සෑදී ඇති ද්‍රව්‍ය මත රදා පවතී. තාරකා වල වර්ණය, එහි උෂ්ණත්වය මත යැපේ. උෂ්ණත්වයෙන් අඩු තාරකා; බොහෝ විට තරංග ආයාමය වැඩි අලෝක තරංග නිකුත් කරන බැවින්, රතු පැහැයට දිස්වේ. උෂ්ණත්වයෙන් වැඩි තාරකා; කෙටි ආයාමයන්ගෙන් යුත් අලෝක තරංග නිකුත් කරන අතර, නිල් පැහැයෙන්‍ දිස් වේ.

වියළි කඩදාසි වලට වඩා තෙත කඩදාසි ඉරීමට පහසු ඇයි?

Lakmal Warusawithana April 18th, 2008

කඩදාසි සාදා ඇත්තේ සෙලියුලොස් කෙදි වලිනි. කඩදාසියක් ඉරීමට ලක් වන්නේ; මෙම සෙලියුලොස් කෙදි අතර ඇති සංසක්ත බලවලට වඩා වැඩි බලයක් ක්‍රියා කිරීමෙනි. වියළි කඩදාසි වල මෙම සංසක්ති බල වැඩි බැවින් ඉරීමට අපහසු වේ. එසේවුවත්; වතුර වලින් කඩදාසි තෙමීමෙන්, සංසක්ති බල වලට හේතුවන ස්ථිතිවිද්‍යුත් බල දුර්වල වී, සංසක්ති බල දුර්වල වී; කඩදාසි ඉරීම පහසු වේ.

මැස්සන් ඉදිරි පා යුවල නිතරම පිරිමදින්නේ ඇයි?

Lakmal Warusawithana April 18th, 2008

මැස්සන්ට ඉතා කුඩා ආහාර කැබලි අල්ලා ගැනීමේ පහසුව සදහා, උන්ගේ පාද ඉතා සියුම් රෝම කූප හා කෙදි වලින් පිරී පවතී.

උන්ගේ පාදවල අඩියේ ඇති මෙම කැටිති සහිත රෝම වලින් එන ස්‍රාවයන්ට; බැක්ටීරියා හා අනිකුත් ශුද්‍ර ජීවින් ඇලේ. මෙනිසා උන්ගේ පාද හා ශරීරය පිරිසිදු කර ගැනීම සදහා නිතරම ඉදිරි පා යුවල පිරිමදියි. පරීක්ෂකයින් ගණන් බලා ඇති ආකාරයට සාමාන්‍යයෙන්; උන්ගේ මෙසේ කරන සෑම වාරයක් පාසාම, බැකිටීරියා ලක්ෂයක් පමණ නිදහස් වේ. මැස්සන්ගෙන් රෝග බෝ වීමට මෙය පාදක වේ.

යසරුවන් වෙනුවෙන්

Lakmal Warusawithana April 18th, 2008


බිත්තර තම්බන විට ඝණ වෙන්නේ ඇයි?

Lakmal Warusawithana April 16th, 2008

බිත්තර වල 67% ප්‍රෝටීන ද (සුදු මදය ලෙස), 33% මේදය හා ප්‍රෝටීන ද (කහ මදය ලෙස) ඇත. සුදු මදයේ ප්‍රෝටීන ලෙස බහුලව ඇත්තේ ඇල්බියුමින්ය. (Albumin) සෑම ප්‍රෝටීනයකට; මූලික, ද්විතීයික හා තෘතීයික ලෙස ව්‍යහයන් 3ක් පවතී.

බිත්තර වල තෘතීයික ව්‍යහයන්ගෙන් යුත් සුදු ප්‍රෝටීන පවතින්නේ; ජලභීතික අන්තර්ක්‍රියා (Hydrophobic Interactions) හා හයිඩ්‍රජන් බන්ධන හේතුවෙනි. එසේම එහි; සල්ෆිඩයිල් කාණ්ඩයට (SH) අයත් සිස්ටෙයින් (Cysteine) ඇමයිනෝ අම්ලය ද ඇත.

බිත්තර තම්බන විට; තාපය හේතුවෙන් මෙම තෘතීයික ව්‍යහයන් කැඩීමට පත්වේ . එනම් විස්ස්වාභාවීකරණය (Denaturation) වේ. මෙහිදී දිග හැරෙන ප්‍රෝටීනමය සුදු පැහැති අවක්ශේපය හේතුවෙන් බිත්තර ඝණ වේ.

Next »